ÖRNEKLER

Yavuz Sultan Selim Dönemi Kanunnâmelerinden

Atmaca Fermanı, Bursa Şer‘iye Sicilleri, No:A, 21

Hazihi Suret’ül-Hükmi’s-Sultani (Sultan’ın hükmüdür)

Mefahir’ül-kuzat (iftihar edilecek kadılar) ve’l-hükkam ma‘denü’l-fezail ve’l-kelam Anadolu kadıları zide fazlûm tevk-i refi‘ hümayun vasıl olacak ma‘lum ola ki şimdiki halde Hassa-i Hümayunu içün atmaca hacet olup darende-i ferman (ferman taşıyan) vacibü’l-i‘zan (itaâti gerektiren) kulum Ali ve Kethüda Mehmed gönderilüp buyurdum ki hükm ü şerif-i cihan muta‘mla (cihanın tabi olduğu şerefli hükmümle) her birinizün taht-ı kazasına vardıkta alay beğlerinden ve sipahilerden ve sair tavaiften (tayfalar) her kimde Hassa-i Hümayuna yarar atmaca bulunur ise alup mezkû (adı geçen) kuluma teslim eyleyesiz bir türlü dahi eğlemeyesiz (başka türlü yapmayın) amma bu bahaneyle kimesneden (kimseden) nesne ahz (almak) alunduğu veya atmacanın yaramazı gönderildüğü istima‘ (duymak) olunacak olursa hiç vechile özrünüz makbul olmak ihtimali yoktur ‘itab-ı ‘azimimle (büyük azarlama) mu‘atıb ve mu‘akıb (karşı karşıya olmak) olursan ana göre mukayyet olup emr ü celi’l-kadrim mucibince atmacaları cem‘ (toplamak) ettürüp mezkûr kuluma teslim eyleyüp göndermek ardunca olasız şöyle bilesiz ‘alâmet-i şerife itimat kılasız.

Fî tahriren evâil-i şehri ahirü’l cumadi ihda ve ‘işrin ve tissamiye

Bi makam Konstantiniye      

Özet: 1516’da Yavuz Sultan Selim’in Anadolu kadılarına gönderdiği fermanda sarayın ihtiyacı olan atmacaların Kethüda Mehmed tarafından toplanacağı bildiriliyor, Sultan işe yaramayan atmacaların gönderilmemesini ve halktan başka hiç bir malın alınmamasını emrediyor. 

(Murat Uluğtekin, “Osmanlıca Ders Notları”, ODTÜ, 1991-93.)